Āṭānāṭiyasutta

Paṭhamabhāṇavāra

p. 158 275. Evaṁ me sutaṁ–ekaṁ samayaṁ Bhagavā Rājagahe viharati Gijjhakūṭe pabbate. Atha kho cattāro mahārājā¹ mahatiyā ca yakkhasenāya mahatiyā ca gandhabbasenāya mahatiyā ca kumbhaṇḍasenāya mahatiyā ca nāgasenāya catuddisaṁ rakkhaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ gumbaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ ovaraṇaṁ ṭhapetvā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ Gijjhakūṭaṁ pabbataṁ obhāsetvā² yena Bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā Bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Tepi kho yakkhā appekacce Bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce Bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce yena Bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.

276. Ekamantaṁ nisinno kho Vessavaṇo mahārājā Bhagavantaṁ etadavoca “santi hi bhante uḷārā yakkhā Bhagavato appasannā, santi hi bhante uḷārā yakkhā Bhagavato pasannā, santi hi bhante majjhimā yakkhā Bhagavato appasannā, santi hi bhante majjhimā yakkhā Bhagavato pasannā, santi hi bhante nīcā yakkhā Bhagavato appasannā, santi hi bhante nīcā yakkhā Bhagavato pasannā. Yebhuyyena kho pana bhante yakkhā appasannāyeva Bhagavato. Taṁ kissa hetu, Bhagavā hi bhante pāṇātipātā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, adinnādānā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, kāmesumicchācārā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, musāvādā veramaṇiyā dhammaṁ deseti, surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇiyā dhammaṁ deseti. Yebhuyyena kho pana bhante yakkhā appaṭiviratāyeva pāṇātipātā, appaṭiviratā adinnādānā, appaṭiviratā kāmesumicchācārā, appaṭiviratā musāvādā, appaṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā. Tesaṁ taṁ hoti appiyaṁ amanāpaṁ. Santi hi bhante Bhagavato sāvakā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni¹ paṭisallānasāruppāni. Tattha santi uḷārā yakkhā nivāsino, ye imasmiṁ Bhagavato pāvacane appasannā, tesaṁ pasādāya uggaṇhātu bhante Bhagavā āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ bhikkhunaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyāti. Adhivāsesi Bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho Vessavaṇo mahārājā Bhagavato adhivāsanaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ abhāsi–

p. 159 277. Vipassissa ca² namatthu, cakkhumantassa sirīmato. Sikhissapi ca² namatthu, sabbabhūtānukampino. Vessabhussa ca² namatthu, nhātakassa tapassino. Namatthu Kakusandhassa, mārasenāpamaddino. Koṇāgamanassa namatthu, brāhmaṇassa vusīmato. Kassapassa ca² namatthu, vippamuttassa sabbadhi. Aṅgīrasassa namatthu, Sakyaputtassa sirīmato. Yo imaṁ dhammaṁ desesi³, sabbadukkhāpanūdanaṁ. Ye cāpi nibbutā loke, yathābhūtaṁ vipassisuṁ. Te janā apisuṇātha⁴, mahantā vītasāradā. Hitaṁ devamanussānaṁ, yaṁ namassanti Gotamaṁ. Vijjācaraṇasampannaṁ, mahantaṁ vītasāradaṁ.

278. Yato uggacchati sūriyo⁵, ādicco maṇḍalī mahā. Yassa cuggacchamānassa, saṁvarīpi nirujjhati. Yassa cuggate sūriye, divasoti pavuccati. Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako. Evaṁ taṁ tattha jānanti, samuddo saritodako. Ito sā purimā disā, iti naṁ ācikkhatī jano. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so. Gandhabbānaṁ adhipati¹, Dhataraṭṭhoti nāmaso. Ramatī naccagītehi, gandhabbehi purakkhato. Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ. Asīti dasa eko ca, Indanāmā mahabbalā. Te cāpi Buddhaṁ disvāna, Buddhaṁ Ādiccabandhunaṁ. Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ. Namo te purisājañña, namo te purisuttama. Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti. Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase. Jinaṁ vandatha Gotamaṁ, Jinaṁ vandāma Gotamaṁ. Vijjācaraṇasampannaṁ, Buddhaṁ vandāma Gotamaṁ.

p. 160 279. Yena petā pavuccanti, pisuṇā piṭṭhimaṁsikā. Pāṇātipātino luddā², corā nekatikā janā. Ito sā dakkhiṇā disā, iti naṁ ācikkhatī jano. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so. Kumbhaṇḍānaṁ adhipati, Virūḷho-iti nāmaso. Ramatī naccagītehi, kumbhaṇḍehi purakkhato. Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ. Asīti dasa eko ca, Indanāmā mahabbalā. Te cāpi Buddhaṁ disvāna, Buddhaṁ Ādiccabandhunaṁ. Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ. Namo te purisājañña, namo te purisuttama. Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti. Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase. Jinaṁ vandatha Gotamaṁ, Jinaṁ vandāma Gotamaṁ. Vijjācaraṇasampannaṁ, Buddhaṁ vandāma Gotamaṁ.

p. 161 280. Yattha coggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā. Yassa coggacchamānassa, divasopi nirujjhati. Yassa coggate sūriye, saṁvarīti pavuccati. Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako. Evaṁ taṁ tattha jānanti, samuddo saritodako. Ito sā pacchimā disā, iti naṁ ācikkhatī jano. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so. Nāgānañca adhipati, Virūpakkhoti nāmaso. Ramatī naccagītehi, nāgeheva purakkhato. Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ. Asīti dasa eko ca, Indanāmā mahabbalā. Te cāpi Buddhaṁ disvāna, Buddhaṁ Ādiccabandhunaṁ. Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ. Namo te purisājañña, namo te purisuttama. Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti. Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ edemase. Jinaṁ vandatha Gotamaṁ, Jinaṁ vandāma Gotamaṁ. Vijjācaraṇasampannaṁ, Buddhaṁ vandāma Gotamaṁ.

281. Yena Uttarakuruvho¹, Mahāneru Sudassano. Manussā tattha jāyanti, amamā apariggahā. Na te bījaṁ pavapanti, napi nīyanti naṅgalā. Akaṭṭhapākimaṁ sāliṁ, paribhuñjanti mānusā. Akaṇaṁ athusaṁ suddhaṁ, sugandhaṁ taṇḍulapphalaṁ. Tuṇḍikīre pacitvāna, tato bhuñjanti bhojanaṁ. Gāviṁ ekakhuraṁ katvā, anuyanti disodisaṁ. Pasuṁ ekakhuraṁ katvā, anuyanti disodisaṁ. Itthiṁ vā vāhanaṁ¹ katvā, anuyanti disodisaṁ. Purisaṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ. Kumāriṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ. Kumāraṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ. Te yāne abhiruhitvā, Sabbā disā anupariyāyanti². Pacārā tassa rājino. Hatthiyānaṁ assayānaṁ, dibbaṁ yānaṁ upaṭṭhitaṁ. Pāsādā sivikā ceva, mahārājassa yasassino. Tassa ca nagarā ahu, Antalikkhe sumāpitā. Āṭānāṭā Kusināṭā Parakusināṭā, Nāṭasuriyā³ Parakusiṭanāṭā. Uttarena Kasivanto⁴, Janoghamaparena ca. Navanavutiyo Ambara-ambaravatiyo, Āḷakamandā nāma rājadhānī. Kuverassa kho pana mārisa mahārājassa Visāṇā nāma rājadhānī, Tasmā Kuvero mahārājā, Vessavaṇoti pavuccati. Paccesanto pakāsenti, Tatolā Tattalā Tatotalā. Ojasi Tejasi Tatojasī, Sūro Rājā Ariṭṭho Nemi. Rahadopi tattha Dharaṇī nāma, yato meghā pavassanti. Vassā yato patāyanti, sabhāpi tattha Sālavatī¹ nāma. Yattha yakkhā payirupāsanti, tattha niccaphalā rukkhā. Nānā dijagaṇā yutā, mayūrakoñcābhirudā. Kokilādīhi vagguhi. Jīvañjīvakasaddettha, atho oṭṭhavacittakā. Kukkuṭakā² kuḷīrakā, vane pokkharasātakā. Sukasāḷikasaddettha, daṇḍamāṇavakāni ca. Sobhati sabbakālaṁ sā, Kuveranaḷinī sadā. Ito sā uttarā disā, iti naṁ ācikkhatī jano. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so. Yakkhānañca adhipati, Kuvero iti nāmaso. Ramatī naccagītehi, yakkheheva purakkhato. Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ. Asīti dasa eko ca, Indanāmā mahabbalā. Te cāpi Buddhaṁ disvāna, Buddhaṁ Ādiccabandhunaṁ. Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ. Namo te purisājañña, namo te purisuttama. Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti. Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase. Jinaṁ vandatha Gotamaṁ, Jinaṁ vandāma Gotamaṁ. Vijjācaraṇasampannaṁ, Buddhaṁ vandāma Gotamanti. Ayaṁ kho sā mārisa āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya.

p. 164 282. Yassa kassaci mārisa bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā upāsakassa vā upāsikāya vā ayaṁ āṭānāṭiyā rakkhā suggahitā bhavissati samattā pariyāputā¹. Taṁ ce amanusso yakkho vā yakkhinī vā yakkhapotako vā yakkhapotikā vā yakkhamahāmatto vā yakkhapārisajjo vā yakkhapacāro vā, gandhabbo vā gandhabbī vā gandhabbapotako vā gandhabbapotikā vā gandhabbamahāmatto vā gandhabbapārisajjo vā gandhabbapacāro vā, kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā kumbhaṇḍapotako vā kumbhaṇḍapotikā vā kumbhaṇḍamahāmatto vā kumbhaṇḍapārisajjo vā kumbhaṇḍapacāro vā, nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā anugaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya. Na me so mārisa amanusso labheyya gāmesu vā nigamesu vā sakkāraṁ vā garukāraṁ vā. Na me so mārisa amanusso labheyya Āḷakamandāya nāma rājadhāniyā vatthuṁ vā vāsaṁ vā. Na me so mārisa amanuso labheyya yakkhānaṁ samitiṁ gantuṁ. Apissu naṁ mārisa amanussā anāvayhaṁpi naṁ kareyyuṁ avivayhaṁ. Apissu naṁ mārisa amanussā attāhipi paripuṇṇāhi paribhāsāhi paribhāseyyuṁ. Apissu naṁ mārisa amanussā rittaṁpissa pattaṁ sīse nikkujjeyyuṁ. Apissu naṁ mārisa amanussā sattadhāpissa muddhaṁ phāleyyuṁ. Santi hi mārisa amanussā caṇḍā ruddhā² rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti. Tekho te mārisa amanussā mahārājānaṁ avaruddhānāma vuccanti. Seyyathāpi mārisa rañño Māgadhassa vijite mahācorā. Te neva rañño Māgadhassa ādiyanti, na rañño Māgadhassa purisakānaṁ ādiyanti, na rañño Māgadhassa purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti. Te kho te mārisa mahācorā rañño Māgadhassa avaruddhā nāma vuccanti. Evameva kho mārisa santi amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti. Te kho te mārisa amanussā mahārājānaṁ avaruddhā nāma vuccanti. Yo hi koci mārisa amanusso yakkho vā yakkhinī vā -pa- gandhabbo vā gandhabbī vā -pa- kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā -pa- nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā anugaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya. Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ “ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī”ti.

p. 165 283. Katamesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ. Indo Somo Varuṇo ca, Bhāradvājo Pajāpati. Candano Kāmaseṭṭho ca, Kinnughaṇḍu Nighaṇḍu ca. Panādo Opamañño ca, Devasūto ca Mātali. Cittaseno ca Gandhabbo, Naḷo rājā Janesabho¹. Sātāgiro Hemavato, Puṇṇako Karatiyo Guḷo. Sivako Mucalindo ca, Vessāmitto Yugandharo. Gopālo Supparodho ca², Hiri Netti³ ca Mandiyo. Pañcālacaṇḍo Āḷavako, Pajjunno Sumano Sumukho. Dadhimukho Maṇi Māṇivaro⁴ Dīgho, atho Serīsako saha. Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ “ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī”ti. Ayaṁ kho sā mārisa āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya. Handa ca dāni mayaṁ mārisā gacchāma bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyāti. Yassadāni tumhe mahārājāno kālaṁ maññathāti.

p. 166 284. Atha kho cattāro mahārājā uṭṭhāyāsanā Bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu. Tepi kho yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce Bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu, appekacce Bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṁsu, appekacce yena Bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā tatthevantadhāyiṁsu, appekacce nāmagottaṁ sāvetvā tatthevantaradhāyiṁsu, appekacce tuṇhībhūtā tatthevantaradhāyiṁsūti.

Dutiyabhāṇavāra

285. Atha kho Bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi–imaṁ bhikkhave rattiṁ cattāro mahārājā mahatiyā ca yakkhasenāya mahatiyā ca gandhabbasenāya mahatiyā ca kumbhaṇḍasenāya mahatiyā ca nāgasenāya catuddisaṁ rakkhaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ gumbaṁ ṭhapetvā catuddisaṁ ovaraṇaṁ ṭhapetvā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ Gijjhakūṭaṁ pabbataṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Tepi kho bhikkhave yakkhā appekacce maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce mayā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce yenāhaṁ tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.

286. Ekamantaṁ nisinno kho bhikkhave Vessavaṇo mahārājā maṁ etadavoca, santi hi bhante uḷārā yakkhā Bhagavato appasannā -pa- santi hi bhante. Nīcā yakkhā Bhagavato pasannā. Yebhuyyena kho pana bhante yakkhā appasannāyeva Bhagavato. Taṁ kissa hetu, Bhagavā hi bhante pāṇātipātā veramaṇiyā dhammaṁ deseti -pa- surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇiyā dhammaṁ deseti. Yebhuyyena kho pana bhante yakkhā appaṭiviratāyeva pāṇātipātā -pa- appaṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā. Tesaṁ taṁ hoti appiyaṁ amanāpaṁ. Santi hi bhante Bhagavato sāvakā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni. Tattha santi uḷārā yakkhā nivāsino, ye imasmiṁ Bhagavato pāvacane appasannā, tesaṁ pasādāya uggaṇhātu bhante Bhagavā āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyāti. Adhivāsesiṁ kho ahaṁ bhikkhave tuṇhībhāvena. Atha kho bhikkhave Vessavaṇo mahārājā me adhivāsanaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ abhāsi.

p. 167 287. Vipassissa ca namatthu, cakkhumantassa sirīmato. Sikhissapica namatthu, sabbabhūtānukampino. Vessabhussa ca namatthu, nhātakassa tapassino. Namatthu kakusandhassa, mārasenāpamaddino. Koṇāgamanassa namatthu, brāhmaṇassa vusīmato. Kassapassa ca namatthu, vippamuttassa sabbadhi. Aṅgīrasassa namatthu, Sakyaputtassa sirīmato. Yo imaṁ dhammaṁ desesi, sabbadukkhāpanūdanaṁ. Ye cāpi nibbutā loke, yathābhūtaṁ vipassisuṁ. Te janā apisuṇātha, mahantā vītasāradā. Hitaṁ devamanussānaṁ, yaṁ namassanti Gotamaṁ. Vijjācaraṇasampannaṁ, mahantaṁ vītasāradaṁ.

288. Yato uggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā. Yassa cuggacchamānassa, saṁvarīpi nirujjhati. Yassa cuggate sūriye, divasoti pavuccati. Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako. Evaṁ taṁ tattha jānanti, samuddo saritodako. Ito sā purimā disā, iti naṁ ācikkhatī jano. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so. Gandhabbānaṁ adhipati, Dhataraṭṭhoti nāmaso. Ramatī naccagītehi, gandhabbehi purakkhato. Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ. Asīti dasa eko ca, Indanāmā mahabbalā. Te cāpi Buddhaṁ disvāna, Buddhaṁ ādiccabandhunaṁ. Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ. Namo te purisājañña, namo te purisuttama. Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti. Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase. Jinaṁ vandatha Gotamaṁ, Jinaṁ vandāma Gotamaṁ. Vijjācaraṇasampannaṁ, Buddhaṁ vandāma Gotamaṁ.

p. 168 289. Yena petā pavuccanti, pisuṇā piṭṭhimaṁsikā. Pāṇātipātino luddā, corā nekatikā janā. Ito sā dakkhinā disā, iti naṁ ācikkhatī jano. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so. Kumbhaṇḍānaṁ adhipati, Virūḷho-iti nāmaso. Ramatī naccagītehi, kumbhaṇḍehi purakkhato. Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ. Asīti dasa eko ca, Indanāmā mahabbalā. Te cāpi Buddhaṁ disvāna, Buddhaṁ Ādiccabandhunaṁ. Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ. Namo te purisājañña, namo te purisuttama. Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti. Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase. Jinaṁ vandatha Gotamaṁ, Jinaṁ vandnāma Gotamaṁ. Vijjācaraṇasampannaṁ, Buddhaṁ vandāma Gotamaṁ.

p. 169 290. Yattha coggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā. Yassa coggacchamānassa, divasopi nirujjhati. Yassa coggate sūriye, saṁvarīti pavuccati. Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako. Evaṁ taṁ tattha jānanti, samuddo saritodako. Ito sā pacchimā disā, iti naṁ ācikkhatī jano. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so. Nāgānañca adhipati, Virūpakkhoti nāmaso. Ramatī naccagītehi, nāgeheva purakkhato. Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ. Asīti dasa eko ca, Indanāmā mahabbalā. Tecāpi Buddhaṁ disvāna, Buddhaṁ ādiccabandhunaṁ. Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ. Namo te purisājañña, namo te purisuttama. Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti. Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase. Jinaṁ vandatha Gotamaṁ, Jinaṁ vandāma Gotamaṁ. Vijjācaraṇasampannaṁ, Buddhaṁ vandāma Gotamaṁ.

291. Yena uttarakuruvho, mahāneru sudassano. Manussā tattha jāyanti, amamā apariggahā. Na te bījaṁ pavapanti, nāpi nīyanti naṅgalā. Akaṭṭhapākimaṁ sāliṁ, paribhuñjanti mānusā. Akaṇaṁ athusaṁ suddhaṁ, sugandhaṁ taṇḍulapphalaṁ. Tuṇḍikīre pacitvāna, tato bhuñjanti bhojanaṁ. Gāviṁ ekakhuraṁ katvā, anuyanti disodisaṁ. Pasuṁ ekakhuraṁ katvā, anuyanti disodisaṁ. Itthiṁ vā vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ. Purisaṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ. Kumāriṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ. Kumāraṁ vāhanaṁ katvā, anuyanti disodisaṁ. Te yāne abhiruhitvā, Sabbā disā anupariyāyanti. Pacārā tassa rājino. Hatthiyānaṁ assayānaṁ, Dibbaṁ yānaṁ upaṭṭhitaṁ. Pāsādā sivikā ceva, Mahārājassa yasassino. Tassa ca nagarā ahu, Antalikkhe sumāpitā. Āṭānāṭā Kusināṭā Parakusināṭā, Nāṭasuriyā Parakusiṭanāṭā. Uttarena kasivanto, Janoghamaparena ca. Navanavutiyo ambara-ambaravatiyo, Āḷakamandā nāma rājadhānī. Kuverassa kho pana mārisa mahārājassa Visāṇā nāma rājadhānī, Tasmā Kuvero mahārājā, Vessavaṇoti pavuccati. Paccesanto pakāsenti, Tatolā Tattalā Tatotalā. Ojasi Tejasi Tatojasī, Sūro Rājā Ariṭṭho Nemi. Rahadopi tattha Dharaṇī nāma, yato meghā pavassanti. Vassā yato patāyanti, sabhāpi tatthā Sālavatī nāma. Yattha yakkhā payirupāsanti, tattha niccaphalā rukkhā. Nānā dijagaṇā yutā, mayūrakoñcābhirudā. Kokilādīhi vagguhi. Jīvañjīvakasaddettha, atho oṭṭhavacittakā. Kukkuṭakā Kuḷīrakā, vane pokkharasātakā. Sukasāḷika saddettha, daṇḍamāṇavakāni ca. Sobhati sabbakālaṁ sā, Kuveranaḷinī sadā. Ito sā uttarā disā, iti naṁ ācikkhatī jano. Yaṁ disaṁ abhipāleti, mahārājā yasassi so. Yakkhānañca adhipati, Kuvero iti nāmaso. Ramatī naccagītehi, yakkheheva purakkhato. Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṁ. Asīti dasa eko ca, Indanāma mahabbalā. Te cāpi Buddhaṁ disvāna, Buddhaṁ ādiccabandhunaṁ. Dūratova namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ. Namo te purisājañña, namo te purisuttama. Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṁ vandanti. Sutaṁ netaṁ abhiṇhaso, tasmā evaṁ vademase. Jinaṁ vandatha Gotamaṁ, Jinaṁ vandāma Gotamaṁ. Vijjācaraṇasampannaṁ, Buddhaṁ vandāma Gotamanti.

p. 171 292. Ayaṁ kho sā mārisa āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya. Yassa kassaci mārisa bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā upāsakassa vā upāsikāya vā ayaṁ āṭānāṭiyā rakkhā suggahitā bhavissati samattā pariyāputā. Taṁ ce amanusso yakkho vā yakkhinī vā -pa- gandhabbo vā gandhabbī vā -pa- kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā -pa- nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā anugaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya. Na me so mārisa amanusso labheyya gāmesu vā nigamesu vā sakkāraṁ vā garukāraṁ vā. Na me so mārisa amanusso labheyya āḷakamandāya nāma rājadhāniyā vatthuṁ vā vāsaṁ vā. Na me so mārisa amanusso labheyya yakkhānaṁ samitiṁ gantuṁ. Apissu naṁ mārisa amanussā anāvayhaṁpi naṁ kareyyuṁ avivayhaṁ. Apissu naṁ mārisa amanussā attāhi paripuṇṇāhi paribhāsāhi paribhāseyyuṁ. Apissu naṁ mārisa amanussā rittaṁpissa pattaṁ sīse nikkujjeyyuṁ. Apissu naṁ mārisa amanussā sattadhāpissa muddhaṁ phāleyyuṁ. Santi hi mārisa amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti. Te kho te mārisa amanussā mahārājānaṁ avaruddhā nāma vuccanti. Seyyathāpi mārisa rañño māgadhassa vijite mahācorā. Te neva rañño māgadhassa ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti. Te kho te mārisa mahācorā rañño māgadhassa avaruddhā nāma vuccanti. Evameva kho mārisa santi amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ ādiyanti, na mahārājānaṁ purisakānaṁ purisakānaṁ ādiyanti. Te kho te mārisa amanussā mahārājānaṁ avaruddhā nāma vuccanti. Yo hi koci mārisa amanusso yakkho vā yakkhinī vā -pa- gandhabbo vā gandhabbī vā -pa- kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā -pa- nāgo vā nāgī vā -pa- paduṭṭhacitto bhikkhuṁ vā bhikkhuniṁ vā upāsakaṁ vā upāsikaṁ vā gacchantaṁ vā upagaccheyya, ṭhitaṁ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṁ vā upanisīdeyya, nipannaṁ vā upanipajjeyya. Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ “ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī”ti.

p. 173 293. Katamesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ. Indo Somo Varuṇo ca, Bhāradvājo Pajāpati. Candano Kāmaseṭṭho ca, Kinnughaṇḍu Nighaṇḍu ca. Panādo Opamañño ca, Devasūto ca Mātali. Cittaseno ca gandhabbo, naḷo rājā janesabho. Sātāgiro Hevamato, Puṇṇako Karatiyo Guḷo. Sivako Mucalindo ca, Vessāmitto Yugandharo. Gopālo Supparodho ca, Hiri Netti ca Mandiyo. Pañcālacaṇḍo āḷavako, Pajjunno Sumano Sumukho. Dadhimukho Maṇi Māṇivaro Dīgho, atho Serīsako saha. Imesaṁ yakkhānaṁ mahāyakkhānaṁ senāpatīnaṁ mahāsenāpatīnaṁ ujjhāpetabbaṁ vikkanditabbaṁ viravitabbaṁ “ayaṁ yakkho gaṇhāti, ayaṁ yakkho āvisati, ayaṁ yakkho heṭheti, ayaṁ yakkho viheṭheti, ayaṁ yakkho hiṁsati, ayaṁ yakkho vihiṁsati, ayaṁ yakkho na muñcatī”ti. Ayaṁ kho mārisa āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāya. Handa ca dāni mayaṁ mārisa gacchāma, bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyāti. Yassadāni tumhe mahārājāno kālaṁ maññathāti.

294. Atha kho bhikkhave cattāro mahārājā uṭṭhāyāsanā maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu. Tepi kho bhikkhave yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsu, appekacce mayā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṁsu, appekacce yenāhaṁ tenañjaliṁ paṇāmetvā tatthevantaradhāyiṁsu, appekacce nāmagottaṁ sāvetvā tatthevantaradhāyiṁsu, appekacce tuṇhībhūtā tatthevantaradhāyiṁsu.

p. 174 295. Uggaṇhātha bhikkhave āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ, pariyāpuṇātha bhikkhave āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ, dhāretha bhikkhave āṭānāṭiyaṁ rakkhaṁ, atthasaṁhitā¹ bhikkhave āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ guttiyā rakkhāya avihiṁsāya phāsuvihārāyāti. Idamavoca Bhagavā. Attamanā te bhikkhū Bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.