Siṅgālasutta

p. 146 242. Evaṁ me sutaṁ–ekaṁ samayaṁ Bhagavā Rājagahe viharati Veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena Siṅgālako¹ gahapatiputto kālasseva uṭṭhāya Rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā² namassati puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disaṁ.

243. Atha kho Bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya Rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho Bhagavā Siṅgālakaṁ gahapatiputtaṁ kālasseva vuṭṭhāya Rājagahā nikkhamitvā allavatthaṁ allakesaṁ pañjalikaṁ puthudisā namassantaṁ puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disaṁ, disvā Siṅgālakaṁ gahapatiputtaṁ etadavoca “kiṁ nu kho tvaṁ gahapatiputta kālasseva vuṭṭhāya Rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassasi puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disan”ti. Pitā maṁ bhante kālaṁ karonto evaṁ avaca “disā tāta namasseyyāsī”ti. So kho ahaṁ bhante pituvacanaṁ sakkaronto garuṁ karonto mānento pūjento kālasseva vuṭṭhāya Rājagahā nikkhamitvā allavattho allakeso pañjaliko puthudisā namassāmi puratthimaṁ disaṁ dakkhiṇaṁ disaṁ pacchimaṁ disaṁ uttaraṁ disaṁ heṭṭhimaṁ disaṁ uparimaṁ disanti.

Cha disā

244. Na kho gahapatiputta ariyassa vinaye evaṁ cha disā³ namassitabbāti. Yathā kathaṁ pana bhante ariyassa vinaye cha disā³ namassitabbā, sādhu me bhante Bhagavā tathā dhammaṁ desetu, yathā ariyassa vinaye cha disā³ namassitabbāti. Tena hi gahapatiputta suṇohi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti. “Evaṁ bhante”ti kho Siṅgālako gahapatiputto Bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca– Yato kho gahapatiputta ariyasāvakassa cattāro kammakilesā pahīnā honti, catūhi ca ṭhānehi pāpakammaṁ na karoti, cha ca bhogānaṁ apāyamukhāni na sevati. So evaṁ cuddasa pāpakāpagato chaddisāpaṭicchādī¹ ubholokavijayāya paṭipanno hoti. Tassa ayañcava loko āraddho hoti paro ca loko, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.

Cattārokammakilesā

p. 147 245. Katamassa cattāro kammakilesā pahīnā honti. Pāṇātipāto kho gahapatiputta kammakileso, adinnādānaṁ kammakileso, kāmesumicchācāro kammakileso, musāvādo kammakileso. Imassa cattāro kammakilesā pahīnā hontīti. Idamavoca Bhagavā, idaṁ vatvāna² Sugato athāparaṁ etadavoca Satthā– Pāṇātipāto adinnādānaṁ, musāvādo ca vuccati. Paradāragamanañceva, nappasaṁsanti paṇḍitāti.

Catuṭhānaṁ

246. Katamehi catūhi ṭhānehi pāpakammaṁ na karoti. Chandāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, dosāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, mohāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti, bhayāgatiṁ gacchanto pāpakammaṁ karoti. Yato kho gahapatiputta ariyasāvako neva chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati. Imehi catūhi ṭhānehi pāpakammaṁ na karotīti. Idamavoca Bhagavā, idaṁ vatvāna Sugato athāparaṁ etadavoca Satthā– Chandā dosā bhayā mohā, yo dhammaṁ ativattati. Nihīyati yaso tassa³, kāḷapakkheva candimā. Chandā dosā bhayā mohā, yo dhammaṁ nātivattati. Āpūrati yaso tassa³, sukkapakkheva⁴ candimāti.

Cha apāyamukhāni

p. 148 247. Katamāni cha bhogānaṁ apāyamukhāni na sevati. Surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyogo kho gahapatiputta bhogānaṁ apāyamukhaṁ, vikālavisikhācariyānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, samajjabhicaraṇaṁ bhogānaṁ apāyamukhaṁ, jūtappamādaṭṭhānānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, pāpamittānuyogo bhogānaṁ apāyamukhaṁ, ālasyānuyogo¹ bhogānaṁ apāyamukhaṁ. Surāmerayassa cha ādīnavā

Surāmerayassa cha ādīnavā

248. Cha khome gahapatiputta ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge. Sandiṭṭhikā dhanajāni², kalahappavaḍḍhanī, rogānaṁ āyatanaṁ, akittisañjananī, kopīnanidaṁsanī, paññāya dubbalikaraṇītveva chaṭṭhaṁ padaṁ bhavati. Ime kho gahapatiputta cha ādīnavā surāmerayamajjappamādaṭṭhānānuyoge. Vikālacariyāya cha ādīnavā

Vikālacariyāya cha ādīnavā

249. Cha khome gahapatiputta ādīnavā vikālavisikhācariyānuyoge. Attāpissa agutto arakkhito hoti, puttadāropissa agutto arakkhito hoti, sāpateyyaṁpissa aguttaṁ arakkhitaṁ hoti, saṅkiyo ca hoti pāpakesu ṭhānesu³, abhūtavacanaṁ ca tasmiṁ rūhati, bahūnañca dukkhadhammānaṁ purakkhato hoti. Ime kho gahapatiputta cha ādīnavā vikālavisikhācariyānuyoge. Samajjābhicaraṇassa cha ādīnavā

Samajjābhicaraṇassa cha ādīnavā

250. Cha khome gahapatiputta ādīnavā samajjābhicaraṇe. Kva⁴ naccaṁ, kva gītaṁ, kva vāditaṁ, kva akkhānaṁ, kva pāṇissaraṁ, kva kumbhathunanti. Ime kho gahapatiputta cha ādīnavā samajjābhicaraṇe. Jūtappamādassa cha ādīnavā

Jūtappamādassa cha ādīnavā

p. 149 251. Cha khome gahapatiputta ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge. Jayaṁ veraṁ pasavati, jino vittamanusocati, sandiṭṭhikā dhanajāni, sabhāgatassa¹ vacanaṁ na rūhati, mittāmaccānaṁ paribhūto hoti, āvāhavivāhakānaṁ apatthito hoti “akkhadhutto ayaṁ purisapuggalo nālaṁ dārabharaṇāyā”ti. Ime kho gahapatiputta cha ādīnavā jūtappamādaṭṭhānānuyoge. Pāpamittatāya cha ādīnavā

Pāpamittatāya cha ādīnavā

252. Cha khome gahapatiputta ādīnavā pāpamittānuyoge. Ye dhuttā, ye soṇḍā, ye pipāsā, ye nekatikā, ye vañcanikā, ye sāhasikā. Tyāssa mittā honti te sahāyā. Ime kho gahapatiputta cha ādīnāvā pāpamittānuyoge. Ālasyassa cha ādīnavā

Ālasyassa cha ādīnavā

253. Cha khome gahapatiputta ādīnavā ālasyānuyoge. Atisītanti kammaṁ na karoti, ati-uṇhanti kammaṁ na karoti, atisāyanti kammaṁ na karoti, atipātoti kammaṁ na karoti, atichātosmīti kammaṁ na karoti, atidhātosmīti kammaṁ na karoti. Tassa evaṁ kiccāpadesabahulassa viharato anuppannā ceva bhogā nuppajjanti, uppannā ca bhogā parikkhayaṁ gacchanti. Ime kho gahapatiputta cha ādīnavā ālasyānuyogeti. Idamavoca Bhagavā, idaṁ vatvāna Sugato athāparaṁ etadavoca Satthā– “Hoti pānasakhā nāma, Yo ca atthesu jātesu, Sahāyo hoti so sakhā. Ussūraseyyā paradārasevanā, Verappasavo¹ ca anatthatā ca. Pāpā ca mittā sukadariyatā ca, Ete cha ṭhānā purisaṁ dhaṁsayanti. Pāpamitto pāpasakho, Asmā lokā paramhā ca, Ubhayā dhaṁsate naro. Akkhitthiyo vāruṇī naccagītaṁ, Divā soppaṁ pāricariyā akāle. Pāpā ca mittā sukadariyatā ca, Ete cha ṭhānā purisaṁ dhaṁsayanti. Akkhehi dibbanti suraṁ pivanti, Yantitthiyo pāṇasamā paresaṁ. Nihīnasevī na ca vuddhasevī², Nihīyate kāḷapakkheva cando. Yo vāruṇī addhano akiñcano, Pipāso pivaṁ papāgato³. Udakamiva iṇaṁ vigāhati, Akulaṁ⁴ kāhiti khippamattano. Na divā soppasīlena, rattimuṭṭhānadessinā⁵. Niccaṁ mattena soṇḍena, sakkā āvasituṁ gharaṁ. Atisītaṁ ati-uṇhaṁ, atisāyamidaṁ ahu. Iti vissaṭṭhākammante, atthā accenti māṇave. Yodha sītañca uṇhañca, tiṇā bhiyyo na maññati. Karaṁ purisakiccāni, so sukhaṁ¹ na vihāyatī”ti.

Mittapatirūpaka

p. 151 254. Cattārome gahapatiputta amittā mittapatirūpakā veditabbā. Aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo, vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo, anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo, apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo.

255. Catūhi kho gahapatiputta ṭhānehi aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo. Aññadatthuharo hoti, appena bahumicchati. Bhayassa kiccaṁ karoti, sevati atthakāraṇā. Imehi kho gahapatiputta catūhi ṭhānehi aññadatthuharo amitto mittapatirūpako veditabbo.

256. Catūhi kho gahapatiputta ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo. Atītena paṭisantharati², anāgatena paṭisantharati, niratthakena saṅgaṇhāti, paccuppannesu kiccesu byasanaṁ dasseti. Imehi kho gahapatiputta catūhi ṭhānehi vacīparamo amitto mittapatirūpako veditabbo.

257. Catūhi kho gahapatiputta ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo. Pāpakaṁpissa³ anujānāti, kalyāṇaṁpissa anujānāti, sammukhāssa vaṇṇaṁ bhāsati, parammukhāssa avaṇṇaṁ bhāsati. Imehi kho gahapatiputta catūhi ṭhānehi anuppiyabhāṇī amitto mittapatirūpako veditabbo.

p. 152 258. Catūhi kho gahapatiputta ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabbo. Surā meraya majjappamādaṭṭhānā nuyoge sahāyo hoti, vikāla visikhā cariyā nuyoge sahāyo hoti, samajjābhicaraṇe sahāyo hoti, jūtappamādaṭṭhānānuyoge sahāyo hoti. Imehi kho gahapatiputta catūhi ṭhānehi apāyasahāyo amitto mittapatirūpako veditabboti.

259. Idamavoca Bhagavā, idaṁ vatvāna Sugato athāparaṁ etadavoca Satthā– “Aññadatthuharo mitto, yo ca mitto vacīparo¹. Anuppiyañca yo āha, apāyesu ca yo sakhā. Ete amitte cattāro, iti viññāya paṇḍito. Ārakā parivajjeyya, maggaṁ paṭibhayaṁ yathā”ti.

Suhadamitta

260. Cattārome gahapatiputta mittā suhadā veditabbā. Upakāro² mitto suhado veditabbo, samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo, atthakkhāyī mitto suhado veditabbo, anukampako mitto suhado veditabbo.

261. Catūhi kho gahapatiputta ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo. Pamattaṁ rakkhati, pamattassa sāpateyyaṁ rakkhati, bhītassa saraṇaṁ hoti, uppannesu kiccakaraṇīyesu taddiguṇaṁ bhogaṁ anuppadeti. Imehi kho gahapatiputta catūhi ṭhānehi upakāro mitto suhado veditabbo.

262. Catūhi kho gahapatiputta ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo. Guyhamassa ācikkhati, guyhamassa parigūhati, āpadāsu na vijahati, jīvitaṁpissa atthāya pariccattaṁ hoti. Imehi kho gahapatiputta catūhi ṭhānehi samānasukhadukkho mitto suhado veditabbo.

p. 153 263. Catūhi kho gahapatiputta ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo. Pāpā nivāreti, kalyāṇe niveseti, assutaṁ sāveti, saggassa maggaṁ ācikkhati. Imehi kho gahapatiputta catūhi ṭhānehi atthakkhāyī mitto suhado veditabbo.

264. Catūhi kho gahapatiputta ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabbo. Abhavenassa na nandati, bhavenassa nandati, avaṇṇaṁ bhaṇamānaṁ nivāreti, vaṇṇaṁ bhaṇamānaṁ pasaṁsati. Imehi kho gahapatiputta catūhi ṭhānehi anukampako mitto suhado veditabboti.

265. Idamavoca Bhagavā, idaṁ vatvāna Sugato athāparaṁ etadavoca Satthā– “Upakāro ca yo mitto, sukhe dukkhe¹ ca yo sakhā². Atthakkhāyī ca yo mitto, yo ca mittānukampako. Etepi mitte cattāro, iti viññāya paṇḍito. Sakkaccaṁ payirupāseyya, mātā puttaṁva orasaṁ. Paṇḍito sīlasampanno, jalaṁ aggīva bhāsati. Bhoge saṁharamānassa, bhamarasseva irīyato. Bhogā sannicayaṁ yanti, vammikovupacīyati. Evaṁ bhoge samāhatvā³, alamatto kule gihī. Catudhā vibhaje bhoge, sa ve mittāni ganthati. Ekena bhoge bhuñjeyya, dvīhi kammaṁ payojaye. Catutthañca nidhāpeyya, āpadāsu bhavissatī”ti.

Chaddisāpaṭicchādanakaṇḍa

266. Kathañca gahapatiputta ariyasāvako chaddisāpaṭicchādī hoti. Cha imā gahapatiputta disā veditabbā. Puratthimā disā mātāpitaro veditabbā, dakkhiṇā disā ācariyā veditabbā, pacchimā disā puttadārā veditabbā, uttarā disā mittāmaccā veditabbā, heṭṭhimā disā dāsakammakarā veditabbā, uparimā disā samaṇabrāhmaṇā veditabbā.

p. 154 267. Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhātabbā “bhato ne¹ bharissāmi, kiccaṁ nesaṁ karissāmi, kulavaṁsaṁ ṭhapessāmi, dāyajjaṁ paṭipajjāmi, atha vā pana petānaṁ kālaṅkatānaṁ dakkhiṇaṁ anuppadassāmīti. Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi puttaṁ anukampanti, pāpā nivārenti, kalyāṇe nivesenti, sippaṁ sikkhāpenti, patirūpena dārena saṁyojenti, samaye dāyajjaṁ niyyādenti². Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi puttena puratthimā disā mātāpitaro paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi puttaṁ anukampanti. Evamassa esā puratthimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.

268. Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhātabbā uṭṭhānena upaṭṭhānena sussusāya pāricariyāya sakkaccaṁ sippapaṭiggahaṇena³. Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi antevāsiṁ anukampanti, suvinītaṁ vinenti, suggahitaṁ gāhāpenti, sabbasippassutaṁ samakkhāyino bhavanti, mittāmaccesu paṭiyādenti⁴, disāsu parittāṇaṁ karonti. Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi antevāsinā dakkhiṇā disā ācariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi antevāsiṁ anukampanti. Evamassa esā dakkhiṇā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.

269. Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhātabbā sammānanāya anavamānanāya⁵ anaticariyāya issariyavossaggena alaṅkārānuppadānena. Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi sāmikaṁ anukampati, susaṁvihitakammantā ca hoti, saṅgahitaparijanā¹ ca, anaticārinī ca, sambhataṁ ca anurakkhati, dakkhā ca hoti analasā sabbakiccesu. Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi sāmikena pacchimā disā bhariyā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi sāmikaṁ anukampati. Evamassa esā pacchimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.

p. 155 270. Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhātabbā dānena peyyavajjena² atthacariyāya samānattatāya avisaṁvādanatāya. Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti, pamattaṁ rakkhanti, pamattassa sāpateyyaṁ rakkhanti, bhītassa saraṇaṁ honti, āpadāsu na vijahanti, aparapajā cassa paṭipūjenti. Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi kulaputtena uttarā disā mittāmaccā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti. Evamassa esā uttarā disā paṭicchānnā hoti khemā appaṭibhayā.

271. Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi ayyirakena³ heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhātabbā yathābalaṁ kammantasaṁvidhānena bhattavetanānuppadānena gilānupaṭṭhānena acchariyānaṁ rasānaṁ saṁvibhāgena samaye vossaggena. Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā pañcahi ṭhānehi ayyirakaṁ anukampanti, pubbuṭṭhāyino ca honti, pacchā nipātino ca, dinnādāyino ca, sukatakammakarā ca, kittivaṇṇaharā ca. Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi ayyirakena heṭṭhimā disā dāsakammakarā paccupaṭṭhitā imehi pañcahi ṭhānehi ayyirakaṁ anukampanti. Evamassa esā heṭṭhimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayā.

272. Pañcahi kho gahapatiputta ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhātabbā mettena kāyakammena mettena vacīkammena mettena manokammena anāvaṭadvāratāya āmisānuppadānena. Imehi kho gahapatiputta pañcahi ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā chahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti, pāpā nivārenti, kalyāṇe nivesenti, kalyāṇena manasā anukampanti, assutaṁ sāventi, sutaṁ pariyodāpenti, saggassa maggaṁ ācikkhanti. Imehi kho gahapatiputta chahi ṭhānehi kulaputtena uparimā disā samaṇabrāhmaṇā paccupaṭṭhitā imehi chahi ṭhānehi kulaputtaṁ anukampanti. Evamassa esā uparimā disā paṭicchannā hoti khemā appaṭibhayāti.

p. 156 273. Idamavoca Bhagavā, idaṁ vatvāna Sugato athāparaṁ etadavoca Satthā– “Mātāpitā disā pubbā, ācariyā dakkhiṇā disā. Puttadārā disā pacchā, mittāmaccā ca uttarā. Dāsakammakarā heṭṭhā, uddhaṁ samaṇabrāhmaṇā. Etā disā namasseyya, alamatto kule gihī. Paṇḍito sīlasampanno, saṇho ca paṭibhānavā. Nivātavutti atthaddho, tādiso labhate yasaṁ. Uṭṭhānako analaso, āpadāsu na vedhati. Acchinnavutti medhāvī, tādiso labhate yasaṁ. Saṅgāhako mittakaro, vadaññū vītamaccharo. Netā vinetā anunetā, tādiso labhate yasaṁ. Dānañca peyyavajjañca, atthacariyā ca yā idha. Samānattatā ca dhammesu, tattha tattha yathārahaṁ. Ete kho saṅgahā loke, rathassāṇīva yāyato. Ete ca saṅgahā nāssu, na mātā puttakāraṇā. Labhetha mānaṁ pūjaṁ vā, pitā vā puttakāraṇā. Yasmā ca saṅgahā ete, sammapekkhanti¹ paṇḍitā. Tasmā mahattaṁ papponti, pāsaṁsā ca bhavanti te”ti.

p. 157 274. Evaṁ vutte Siṅgālako gahapatiputto Bhagavantaṁ etadavoca “abhikkantaṁ bhante, abhikkantaṁ bhante, seyyathāpi bhante nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya “cakkhumanto rūpāni dakkhantī”ti, evamevaṁ Bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito, esāhaṁ bhante Bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṁghañca, upāsakaṁ maṁ Bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.